Spelen heeft geen diagnose nodig

"Als coördinator van een centrum voor kinderen met een beperking merk ik op dat spelen wat uit ons DNA is verdwenen. Ik wil graag weg van het toezicht houden en terug plezier en spelen!" Karo - MFC Ritmica

---

Speelmaker An kreeg dit telefoontje. Ze vertelt over haar ervaringen: 

"MFC Ritmica is een multifunctioneel centrum voor kinderen en jongeren met een beperking, waar de kinderen zowel voor- en na school als in de vakanties tijd doorbrengen. Een plek vol zorg, therapie en warmte. En toch: het spelen is er wat naar de achtergrond verschoven. Daar wil ze graag samen met haar team aan werken.

Met een klein hartje rijd ik er enkele weken later naartoe. Wat weet ík eigenlijk over kinderen met een beperking? Ik ben geen orthopedagoog, geen therapeut. Mijn expertise ligt bij spelen en speelkansen voor kinderen creëren. Maar is dat genoeg hier?

Hoe dichter ik kom, hoe luider die twijfel. En dan rijd ik het domein op. Wat een fijne omgeving. Het team is net zoals Karo het zei: jong, enthousiast en speels van nature. Maar ook zoekend. Op slag zakt mijn stress en twijfel. 

We beginnen aan een actieve en speelse vorming. En wat er dan gebeurt, is precies wat ik had moeten weten maar even vergeten was:

Spelen heeft geen diagnose nodig.

De kinderen en jongeren (en begeleiding!) van het MFC spelen.
Ze experimenteren, ontdekken, herhalen, creëren.
Ze zoeken grenzen op: die van het materiaal, die van de ruimte, die van zichzelf en soms ook de begeleiding.
Ze lachen. Ze falen en proberen opnieuw.
Ze verbinden zich met anderen of verdiepen zich in hun eigen wereld.

Dát is spelen.
Dat is precies wat elk kind doet. Met of zonder beperking, elk op zijn eigen manier.

Mijn angst om onvoldoende te kunnen inspelen op deze specifieke doelgroep bleek volledig misplaatst.
Omdat ik de kracht van spel zelf had onderschat. Spelen is universeel en kent geen 'doelgroepen'. Het is een kinderrecht en een basisvaardigheid tegelijk. Het hoeft niet anders te zijn, aangepast of beperkt. Het vraagt enkel ruimte, uitnodiging en af en toe een duw in de rug. 

Eén van de mooiste inzichten van die dag was dit: als begeleider hoef je het spel niet te maken. Maar je kan er wel de fysieke én mentale ruimte voor geven.  

Dat klinkt misschien als een klein onderscheid, maar het is fundamenteel. Want zodra begeleiders zich losmaken van de rol van bewaker of regisseur, en zich opstellen als aanbieder van kansen, verandert er iets. Kinderen krijgen ruimte. Ze voelen dat ze mogen. Ze durven.

De magie van spelen, ook voor deze doelgroep, gaat hierover:

• Kijk wat kinderen bezig houdt en speel daarop in
• Geef ruimte om te spelen, letterlijk en figuurlijk
• Prikkel via materiaal, taal, verbinding met anderen
• Zoek (en vind) je speelse zelf, door wat meer 'ja, doe maar' te zeggen
• Laat het spelen ook gewoon spelen zijn, zonder doel voor ogen

Op de terugweg stop ik niet met glimlachen. Ik heb genoten en mijn twijfel was nergens voor nodig. Samen zagen we in wat spelen is en hoe het ook in deze context is wat kinderen nodig hebben. 

Karo had gelijk: door zorg en therapie en grotere doelen wordt simpelweg spelen wat acheruit geduwd. Het speelvuur vraagt soms wat aanwakkeren, en dat is wat we vandaag samen gedaan hebben."

Lees meer over onbeperkt spelen